2 czerwca 2026 r. na Uniwersytecie Jana Długosza w Częstochowie odbyło się posiedzenie plenarne Konferencji Rektorów Uniwersytetów Polskich (KRUP). Gospodarzem spotkania był p.o. Rektora prof. Bogusław Przywora. W obradach uczestniczyli rektorzy uniwersytetów zrzeszonych w KRUP, przedstawiciele Narodowego Centrum Nauki oraz Narodowego Centrum Badań i Rozwoju.
Obrady prowadził Wiceprzewodniczący KRUP prof. Ryszard Koziołek, Rektor Uniwersytetu Śląskiego. Witając gości prof. Bogusław Przywora, P.o. Rektora UJD, przedstawił rozwój świętującego Jubileusz 55 – lecia Uniwersytetu Jana Długosza, podkreślając, że uczelnia, historycznie kojarzona przede wszystkim z kształceniem pedagogicznym, konsekwentnie rozwija obecnie kierunki związane z naukami medycznymi, zdrowiem i psychologią. Wskazał również na osiągnięcia badawcze w obszarze technologii żywności oraz na realizowane inwestycje infrastrukturalne. Ważnym elementem wystąpienia były także informacje o przygotowaniach do uruchomienia kształcenia medycznego w ramach Collegium Medicum.
Głos zabrała Przewodnicząca KRASP prof. Bogumiła Kaniewska, Rektorka Uniwersytetu Adama Mickiewicza w Poznaniu, która poinformowała, że zakończyły się prace zespołu przygotowującego propozycje zmian legislacyjnych w ustawie Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce. Wśród najważniejszych rozwiązań znalazły się m.in. zapis o obowiązku realizacji co najmniej 50% zajęć w trybie kontaktowym na wszystkich studiach, w tym podyplomowych oraz propozycja powiązania minimalnego wynagrodzenia profesora z dwukrotnością przeciętnego wynagrodzenia w gospodarce. Ostateczny kształt zmian zależeć będzie od dalszych decyzji rządowych.
Prof. Bogumiła Kaniewska poinformowała również o działaniach podejmowanych przez KRASP w zakresie cyberbezpieczeństwa uczelni oraz o przygotowywanym stanowisku dotyczącym finansowania nauki i szkolnictwa wyższego. Dokument ma być konsultowany z innymi środowiskami naukowymi i akademickimi.
W dyskusji dotyczącej postulatu przeznaczenia 3% PKB na naukę podkreślano potrzebę wypracowania wieloletniej strategii wzrostu nakładów publicznych na szkolnictwo wyższe i badania naukowe, osadzonej w polityce całego rządu, a nie wyłącznie resortu nauki.
Jednym z pierwszych punktów obrad było powołanie przewodniczącego Uniwersyteckiej Komisji Administracji (UKA). Rektorzy jednogłośnie poparli kandydaturę dr. Roberta Greya, kanclerza Uniwersytetu Warszawskiego, wcześniej rekomendowaną przez przedstawicieli wszystkich uczelni uczestniczących w pracach komisji. W przesłanym do uczestników posiedzenia liście kandydat podkreślił znaczenie współpracy administracji uniwersyteckich w zakresie bezpieczeństwa, cyfryzacji oraz usprawniania procesów zarządczych.
Rektorzy przyjęli również zmiany w regulaminie Międzyuniwersyteckiego Centrum Informatyzacji (MUCI). Pierwsza z nich umożliwia korzystanie z systemu USOS także wybranym jednostkom systemu edukacji, niebędącym uczelniami wyższymi. Druga formalizuje funkcjonowanie biura MUCI przy Uniwersytecie im. Adama Mickiewicza w Poznaniu. Jak podkreślał referujący ten punkt obrad Sekretarz KRUP oraz Dyrektor MUCI prof. Marek Kręglewski stała lokalizacja biura ułatwi obsługę administracyjną, zapewni ciągłość działania oraz pozwoli skuteczniej rozwijać system wykorzystywany przez ponad sto uczelni. Obie zmiany zostały jednogłośnie przyjęte.
Znaczną część obrad poświęcono sytuacji finansowej uczelni. Przewodniczący Uniwersyteckiej Komisji Finansów prof. Zbigniew Bukowski przedstawił wstępne wyniki analiz finansowych za rok 2025. Z przedstawionych danych wynika, że sytuacja uniwersytetów jest wyraźnie gorsza niż rok wcześniej, choć nadal lepsza niż w szczególnie trudnym roku 2023. Prof. Zbigniew Bukowski przedstawił projekt stanowiska KRUP w sprawie sytuacji finansowej uniwersytetów klasycznych. Podczas dyskusji zwracano uwagę, że problem wymaga działań na poziomie całego państwa oraz długofalowej strategii finansowania szkolnictwa wyższego i nauki.
Uzupełnieniem tej debaty była prezentacja dotycząca raportu Europejskiego Stowarzyszenia Uniwersytetów (EUA) poświęconego kondycji finansowej europejskich uczelni przedstawiona przez Przewodniczącą Uniwersyteckiej Komisji Umiędzynarodowienia prof. Annę Jurkowską-Zeidler. Europejskie szkolnictwo wyższe wchodzi w okres długotrwałej niepewności finansowej, a model rozwoju oparty na stałym wzroście finansowania staje się coraz trudniejszy do utrzymania.
Rektorzy KRUP w kolejnym punkcie dyskutowali o planowanym wprowadzeniu nowych blankietów legitymacji studenckich. Wskazywano na bardzo krótki czas pozostający do wdrożenia zmian, znaczne zapasy obecnie używanych blankietów oraz problemy związane z przygotowaniem procedur przetargowych i dostosowaniem systemów informatycznych. W związku z tym zdecydowano o zwróceniu się do Ministerstwa Nauki i Szkolnictwa Wyższego z postulatem przesunięcia terminu obowiązkowego wdrożenia nowych dokumentów oraz wprowadzenia odpowiedniego okresu przejściowego.
Podczas drugiej części obrad Magdalena Dobrzańska-Bzowska, Główna Specjalista ds. Współpracy Międzynarodowej Narodowego Centrum Nauki zaprezentowała i omówiła działania związane z budowaniem systemu bezpieczeństwa badań naukowych i współpracy międzynarodowej. Podkreśliła, że brak odpowiednich rozwiązań może w przyszłości ograniczyć możliwości udziału polskich instytucji w programach europejskich, w tym w kolejnych konkursach programu Horyzont Europa.
W dalszej dyskusji, po prezentacji, poruszano m.in. problem pogodzenia zasad otwartej nauki z ochroną wyników badań o strategicznym znaczeniu dla państwa i gospodarki.
Kolejnym tematem była planowana ewaluacja jakości działalności naukowej za lata 2022–2025, który omówił Zastępca Przewodniczącego Uniwersyteckiej Komisji Nauki prof. Wiesław Gruszecki. Przedstawił on informacje dotyczące prac nad rozwiązaniami mającymi ograniczyć negatywne skutki wyników ewaluacji dla uczelni.
Trzecia część obrad poświęcona była prezentacji dotyczącej działalności Narodowego Centrum Badań i Rozwoju. Dyrektor NCBR prof. Jerzy Małachowski przedstawił przykłady projektów realizowanych przy wsparciu NCBR, w tym przedsięwzięcia z zakresu medycyny, bezpieczeństwa i ochrony środowiska, a także znaczenie społecznego i gospodarczego oddziaływania rezultatów badań. Zapowiedział również wzrost budżetu przeznaczonego na finansowanie projektów badawczo-rozwojowych.
W części poświęconej wolnym wnioskom przedstawiono harmonogram kolejnych spotkań środowiska akademickiego. Rektor Uniwersytetu Rzeszowskiego zaprosił uczestników na posiedzenie plenarne KRASP połączone z obchodami 25-lecia uczelni.
W końcowej części obrad przedstawiciele środowiska studentów i doktorantów: Heybat Naghiyev (Przewodniczący Forum Uniwersytetów Polskich) i Łukasz Sitkowski (Przewodniczący Doktoranckiego Forum Uniwersytetów Polskich) zaprezentowali inicjatywy dotyczące wzmacniania poczucia przynależności studentów do uczelni oraz zwrócili się z prośbą o wsparcie promocyjne organizowanych wydarzeń naukowych, w tym I Ogólnopolskiej Konferencji Naukowej „Wyzwania przyszłości”. Poruszono także temat funkcjonowania stołówek akademickich i rozwiązań wspierających studentów. Wiceprzewodniczący KRUP prof. Ryszard Koziołek zaproponował spotkanie Rektorów i przedstawicieli studentów w celu omówienia możliwych rozwiązań, które mogłyby być wprowadzone na uczelniach.
Kolejne posiedzenie KRUP odbędzie się w październiku w Krakowie.
mgr Magdalena Nieczuja – Goniszewska, rzeczniczka prasowa Uniwersytetu Gdańskiego, fot. Malwina Bajas/UJD
